Wasakhowga Deegaanka: Macnaha, Sababaha iyo Saamaynta Wasakhowga Deegaanka

Macnaha Wasakhowga Deegaanka
Wasakhowga deegaanka waxa lagu sifeeyaa in uu ninku si toos ah ama si dadbanba u soo bandhigay walxaha ama tamarta deegaanka, natiijada ka soo baxdana waxay keentaa khataro ku wajahan caafimaadka bini’aadamka, waxyeelada noolaha iyo hab-dhiska deegaanka, waxyeelada dhismayaasha ama hoos u dhigida raaxada ama faragelinta isticmaalka sharciga ah. ee deegaanka.
Sababaha Wasakhowga Deegaanka
Waa masiibo dabiici ah iyo hawlaha bani'aadamka oo keena wasakhowga deegaanka. Waxaa jira dhacdooyin abaareed, burburka noolaha, nabaad-guurka ciidda, xaalufka, xaalufka, daadad, carro iyo macaluul. Dhaqdhaqaaqayada beeraha, dhaqaalaha iyo warshadaha sida beerashada, jarista alwaaxyada, ugaarsiga duurjoogta iyo sahaminta macdanta iyo ka faa'iidaysiga ayaa sabab u ah burburka kaymaha roobka halka sunta warshaduhu ay masuul ka yihiin ciidda, hawada iyo wasakhowga biyaha.
Si kale haddii loo dhigo, Beeraha, macdanta, sahaminta iyo ka faa'iidaysiga shidaalka, warshadaynta iyo magaalooyinka ayaa ka dhigan saamaynta ugu weyn ee bani'aadamku ku leeyahay deegaanka, taas oo sababtay wasakhowga.
Sii daynta gaasaska kala duwan ayaa loo haystaa inay mas'uul ka tahay kororka celceliska heerkulka dhowaan. Saynis yahanadu waxay ka digeen in; korodhka gaaska cagaaran ayaa kor u kici doona heerkulka caalamiga ah, taas oo keeni doonta a kor u kaca heerka badda sida badaha ka digayaan iyo barafka dhalaalayaa ("global worming" ama "waxyeelaynta guriga cagaaran") taaso khatar gelinaysa jiritaanka aadanaha iyo wax soo saarka beeraha.
Sidoo kale, xaalufka lakabka ozone waa natiijo kale oo ka dhalata dhaq-dhaqaaqyada bini’aadamka ee deegaanka, taas oo khatar ku ah jiritaanka isir-ka-sooca aadanaha.
Noocyada Wasakhowga Deegaanka
Kuwa soo socda ayaa loo aqoonsaday inay yihiin noocyada wasakhowga deegaanka:
1. Wasakhowga Dhulka
Isha ayaa ka timid qashinka beeraha iyo warshadaha. Tusaalooyinka: daadinta hufan, wasakh iyo wasakhda adkaha ah ee laga keeno warshadaha dhulka dhiga.
Xakamaynta: Wasakhowga dhulka waxa lagu xakamayn karaa iyadoo la joojiyo daadinta qashinka beeraha iyo warshadaha si aan kala sooc lahayn dhulka iyo xakamaynta nabaadguurka ciidda waa lagama maarmaan.
2. Wasakhowga Hawada
Isha ayaa ka timid mishiinnada warshadaha culus ee buuqa sameeya, saldhigyada tamarta ee soo saara kulaylka gaaska gubanaya, gubida shidaalka fosil (Thermal) iyo qiiqa baabuurta, qiiqa warshadda iyo gubasho furan oo soo saarta qiiq, soodh iyo boodh.
Xakamaynta: Jooji gaasaska shidan, gubasho aan loo aabo yeelin ee shidaalka fosil, iyo gubashada furan ee qashinka iyo dhul-beereed, matoorada sigaarka waa in la hubiyaa. Warshaduhu waa in ay casriyeeyaan oo ay dayactiraan tas-hiilaadka jira iyaga oo wata tignoolajiyada ugu fiican ee la hirgelin karo oo la awoodi karo marka ay hawlahooda ku jiraan.
3. Biyaha (Durka iyo Dhulka) Wasakhowga
Isha ayaa ka timaada wasakhda warshadaha, bulaacadaha, saliida, sunta cayayaanka iyo kiimikooyinka kale iyo sunta qashinka ah ee lagu daadiyo badda, webiyada, harada iyo badweynta.
Xakamaynta: Waa in la joogsadaa daadinta qashinka sunta ah iyo kalluumaysiga kiimikaad ee webiyada.
Saamaynta Wasakhowga Deegaanka
Saamaynta wasakhowga deegaanka waxaa ka mid ah:
Saamaynta Emino, dhimista lakabka ozone, kulaylka caalamiga ah ee heerkii ugu xumaa taas oo ah a khatar ku ah jiritaanka aadanaha.
Waxaa jirta khatar masiibo deegaan oo awood u leh inay ka tirtirto bini'aadamka oogada dhulka marka lakabka ozone uu dhammaysto. Kaymo badan oo ku yaal bulshooyin badan oo Nayjeeriya ah ayaa loo beddelay muuqaalo nabaad guuraya. Waxaa jira dhibaatooyin deegaanka ah oo wax u dhimaya caafimaadka bulshada iyada oo la raacayo rajada kaqeybgalka a dib u soo noqoshada cudurrada halista ah sida: daacuunka, bilharzias, qandhada jaalaha ah iyo duumada. Wasakhowga deegaanka badda ayaa leh a natiijadeeda waxyeello u leh dhirta iyo xayawaanka biyaha (flora iyo fauna) waxay khatar ku tahay caafimaadka bini'aadamka waxayna caqabad ku noqotaa dhaq-dhaqaaqa dhaqaalaha badda oo ay ka mid yihiin kalluumeysiga iyo daciifinta tayada isticmaalka biyaha badda.
Qaybaha batroolka ee ka soo baxa sahaminta saliida iyo ka faa'iidaysiga ee wasakhaysan deegaankeena waxa ku jira karboornada udgoonka oo sarreeya, kuwaas oo keeni kara kansarka. Natiijooyinka cilmi-baadhistu waxay muujinayaan in: "isbeddellada daahsoon ee ka dhacayey hab-nololeedkeenna badeed iyo terrestrial ay si weyn ula xiriiraan sahaminta batroolka, horumarinta iyo hawlaha wax-soo-saarka". Dhab ahaantii, saameynta wasakhowga deegaanku waxay saameyn ku leedahay nolosha aadanaha sababtoo ah, waxay la socotaa dhibaatada caafimaadka iyo sugnaanta cuntada.